Plezier maakt deel uit van de werkdefinitie van seksuele gezondheid die de WHO gebruikt. De WHO bekijkt plezier in samenhang met veiligheid en respect. Ze schrijft geen hoeveelheid seks of te behalen resultaat voor. Bron: WHO, Sexual health.

Zijn seksuele gezondheid en seksueel welzijn hetzelfde?

De begrippen hangen samen, maar vragen om zorgvuldig gebruik. Het kader van de WHO gaat al verder dan de afwezigheid van ziekte. Over welzijn spreken biedt ruimte voor andere vragen: hoe beleef ik mijn seksualiteit? Voel ik me gerespecteerd? Kan ik keuzes maken die als mijn eigen keuzes voelen?

Een theoretisch artikel van Mitchell en collega’s uit 2021 stelt voor om seksueel welzijn als een afzonderlijk begrip te onderzoeken. Daarbij horen ook zelfbeschikking en je op je gemak voelen met je seksualiteit. Dit is een onderzoeksvoorstel, geen nieuwe diagnose of universele definitie die het kader van de WHO vervangt.

Een hypothetisch voorbeeld maakt het verschil concreet. Iemand zoekt informatie over seksueel overdraagbare aandoeningen en wil rond dezelfde tijd een verlangen met de partner bespreken. Die vragen gaan over verschillende aspecten van het leven. Informatie over preventie maakt niet automatisch duidelijk hoe je jezelf kunt uitdrukken; een goed gesprek vervangt geen betrouwbare gezondheidsinformatie.

Wat betekent seksueel plezier?

De WAS-verklaring over seksueel plezier omschrijft het als lichamelijk of psychologisch genot en voldoening bij erotische ervaringen, alleen of met anderen. Ze verbindt plezier met voorwaarden zoals toestemming en keuzevrijheid. Plezier is daarmee een onderdeel van de ervaring, geen verplichte prestatie.

Bij het lezen kunnen we de begrippen vertalen naar drie vragen: “Welke informatie gaat over gezondheid?”, “Hoe wordt seksualiteit beleefd?” en “Wat wordt als prettig ervaren?” Dat zijn geen strikt gescheiden vakjes. Ze helpen te herkennen welk aspect wordt besproken, vooral wanneer een titel in algemene zin “meer welzijn” belooft zonder uit te leggen wat daarmee wordt bedoeld.

Kan seksueel welzijn ook zonder seks belangrijk zijn?

Ja. Mitchell en collega’s ontwierpen hun model ook voor mensen zonder partner en mensen die niet seksueel actief zijn. Het kijkt naar iemands verhouding tot de eigen seksualiteit zonder seksuele activiteit als voorwaarde te stellen. Bron: Mitchell en collega’s, 2021.

Zo kun je lezen zonder een opdracht te moeten uitvoeren. Je mag geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van plezier, een woord willen begrijpen of ervoor kiezen een ervaring niet op te doen. Een informatief artikel hoort je te helpen een vraag te begrijpen, zonder te bepalen hoeveel ruimte seks in jouw leven moet innemen. Nieuwsgierigheid hoeft geen persoonlijk doel te worden.

Wat bewijst een definitie niet?

Een algemene definitie bewijst niet dat een product de gezondheid verbetert of dat een bepaalde ervaring een medisch voordeel oplevert. Om een belofte te beoordelen is specifiek bewijs nodig: wat is onderzocht, bij wie en met welke uitkomsten? Het verband tussen plezier en gezondheid opent een gesprek. Het maakt niet van elk commercieel aanbod een gezondheidsadvies.

Bronnen

  1. WHO: Sexual health
  2. Mitchell et al., 2021: What is sexual wellbeing and why does it matter for public health?
  3. WAS: Declaration on Sexual Pleasure

Informatieve inhoud: geen individuele diagnoses of klinisch advies.

← Terug naar de blog